Obowiązek alimentacyjny dziadków – czyli co to są alimenty uzupełniające

Oboje rodzice zobowiązani są do zaspokajania potrzeb swoich dzieci. Warto wiedzieć, że w niektórych sytuacjach dziecko może dochodzić alimentów od dalszych krewnych, w szczególności swoich dziadków. Kiedy sąd zasądzi takie alimenty?

Obowiązek alimentacyjny

Realizacja obowiązku alimentacyjnego polega na zaspokajaniu usprawiedliwionych potrzeb uprawnionego do alimentów. W sprawach o alimenty sądy badają z jednej strony jakie są możliwości zarobkowe i majątkowe zobowiązanego, a z drugiej jakie są koszty zaspokajania usprawiedliwionych potrzeb uprawnionego do alimentów.

Zobowiązani do alimentów

W pierwszej kolejności do zaspokajania potrzeb dzieci zobowiązani są ich rodzice. Zdarzają się jednak sytuacje, w których uzasadnione jest uzyskanie wsparcia finansowego od dalszych krewnych, m.in. dziadków, rodzeństwa i in.

Kiedy można uzyskać alimenty od dziadków?

Dochodzenie alimentów od dziadków uzasadnione jest, w sytuacjach gdy:

• rodzice dziecka nie żyją
• rodzice nie są w stanie uczynić zadość swemu obowiązkowi alimentacyjnemu, np. z powodu choroby
• uzyskiwanie od rodziców na czas niezbędnych środków utrzymania na rzecz uprawnionego jest niemożliwe lub połączone z nadmiernymi trudnościami, np. gdy nie jest znane miejsce ich pobytu

Drugim warunkiem, jest pozostawanie przez wnuków w niedostatku, tj. brak jest środków pozwalających na zaspokojenie usprawiedliwionych kosztów utrzymania dziecka.

Warto wiedzieć, że obowiązek alimentacyjny w pierwszej kolejności obciąża rodzica. W sytuacji, gdy jeden z rodziców nie wywiązuje się ze swego obowiązku, obowiązek alimentacyjny w całości obciąża drugiego z rodziców. Obciążanie dalszych krewnych możliwe jest dopiero w sytuacji gdy drugi z rodziców nie jest w stanie zaspokoić w pełni potrzeb dziecka. Dlatego też obowiązek alimentacyjny dalszych krewnych sądy określają jako uzupełniający, subsydiarny lub posiłkowy.

Jak wygląda procedura ubiegania się o alimenty od dziadków?

Procedura jest w zasadzie identyczna jak w przypadku postępowań o alimenty od rodziców. Pozew należy złożyć do sądu rejonowego właściwego ze względu na miejsce zamieszkania pozwanego lub uprawnionego. Druga opcja jest wygodniejsza, w sytuacji gdy dziadkowie mieszkają w innym mieście. Pozew nie podlega opłacie.

Jedyna różnica, to ta że sąd powinien z urzędu zbadać czy istnieją szczególne przesłanki uzasadniające zasądzenie alimentów od dalszych krewnych. Dodatkowo, sąd zbada czy żądanie zasądzenia alimentów od dziadków jest zgodne z zasadami współżycia społecznego.

Alimenty od dziadków, a kwota zasądzona od rodzica

Warto wiedzieć, że sąd „na nowo” ustali obowiązek alimentacyjny dziadków. Sąd uwzględnieni koszty zaspokajania potrzeb dziecka z jednej strony i możliwości zarobkowe i majątkowe dziadków z drugiej strony. Nie ma mowy o „przerzuceniu” wprost kwoty alimentów zasądzonych od rodzica na dziadków.

Roszczenie regresowe

Warto pamiętać, że dalsi krewni, w tym dziadkowie, którzy spełnili obowiązek alimentacyjny, ponieważ uzyskanie świadczeń od zobowiązanego w bliższej kolejności było niemożliwe lub połączone z nadmiernymi trudnościami, mają roszczenie regresowe względem bliżej zobowiązanego. Co oznacza, że mogą oni dochodzić od rodziców dziecka zwrotu wpłaconych na rzecz dziecka świadczeń.